باسمه تعالی

شماره :470/2028/3

تاریخ:26/1/1388

تحلیل درس معارف اسلامی (1) پیش دانشگاهی

آنچه ذیلاً ذکر می گردد نتیجه بررسی دروس اول تا ششم کتاب دین و زندگی (4) مقطع پیش دانشگاهی است که توسط گروه الهیات و معارف اسلامی ناحیه 3 تهیه و تنظیم گردیده است .

الف – در تحلیل کلی دروس معارف (1) می توان گفت که اولاً حجم و محتوای دروس با هم متناسب نیست زیرا برخی از دروس دارای حجم زیاد و برخی دیگر حجم کمتری دارد . ثانیاً مطلبی که به عنوان برای مطالعه در پایان درس ششم ذکر شده است و آیات و روایات ارزنده ای نیز در آن مطلب قید گردیده ،شایسته بود به عنوان یک درس جداگانه جزء محتوای اصلی کتاب می آمد تا دانش آموزان توجه بیشتری به آن داشته باشند .ثالثاً به جرأت می توان گفت که تمام مطالبی که با عنوان برای مطالعه یا برداشت در کتاب آمده است مورد مطالعه دانش آموزان قرار نمی گیرد . زیرا هیچ نمره ای اعم از مستمر و پایانی به آن تعلق  نمی گیرد . رابعاً محتوای بینش پیش دانشگاهی نسبت به سال اول تا سوم بسیار ساده تر شده است تا حدی که دانش آموزان احساس می کنند می توان به راحتی از آن نمره گرفت و نیازمند مطالعه چندانی نیست و این نقش و ارزش کار معلم را به شدت پایین می آورد .

ب – تحلیل جزیی دروس :

1- در درس اول ص 8 مقصود از آیه ی شریفه سوره نور/35 به درستی بیان نشده است زیرا در متن ذیل آیه چنین آمده است :

« اگر اثری از نور وجود و روشنایی هستی در آسمان ها و زمین مشاهده می شود از خداوند است » این عبارت موهم این است که نور وجود خداوند تنها در پدیده های جای گرفته در آسمان ها و زمین موثر است و هیچ اشاره ای به وجود کل عالم ماده نشده است . همچنین روایت امیر المومنین بدون هیچ شرح و بیانی ذکر شده است در صورتی که یک مساله فلسفی بسیار دقیق است 2- در درس دوم : بحث خالقیت که در توحید ذاتی آمده است به نظر می آید خلق و آفرینش فعل خداست و باید در توحید افعالی ذکر می شد . نکته بعد این است که یک مطلب بسیار مهم در قالب برای مطالعه در این درس ذکر شده است که شایسته این بود ،جزء متن اصلی می آمد .

3- در درس چهارم در مبحث اخلاص بحث حسن فاعلی و حسن فعلی مطرح شده است به نظر می آید منظور از حسن فاعلی به طور کلی آن نیست که نیت تنها برای خدا باشد بلکه در خیلی از کارها ممکن است حسن فاعلی باشد اما به نیت خالص الهی داشتن مربوط نگردد . مثلاً نیت یک راننده در رانندگی کردن اگر نیکو باشد یعنی نخواهد از قوانین رانندگی تخلف کند لازم نیست حتماً نیت الهی داشته باشد و بسیاری از کارهای دیگر را نیز می توان به همین صورت مثال زد .

4- در درس ششم در مورد اختیار که حقیقتی وجدانی است منظور از وجدان به درستی بیان نشده است و در مورد بدیهی یا غیربدیهی بودن اختیار نیز سخن  روشنی بیان نشده است .

گروه الهیات و معارف اسلامی ناحیه 3